'Crisis is oorspronkelijk een Latijns woord uit de vaktaal van medici. Het markeert het beslissende keerpunt van een ziekte.'

Ontmoet Marjo Klaver

Dé kans naar beter!

Sinds de bankencrisis in 2008 is het woord crisis niet meer uit de dagelijkse werkelijkheid weg te denken; de milieucrisis, de politieke crisis, de eurocrisis, vertrouwenscrisis, economische crisis en voedselcrisis zijn de meest gebruikte duiding. Crisis is oorspronkelijk een Latijns woord uit de vaktaal van medici. Het markeert het beslissende keerpunt van een ziekte.

Je kunt dus stellen dat crisis noodzakelijk is om de wereld wezenlijk te veranderen. Zonder crisis geen transformatie en een hoger bewustzijn. Mits wij de juiste stappen doen vanuit een groter wordend bewustzijn. Daarbij houden we rekening met de conditie en de constitutie van onze gezonde systemen in (democratie, mensenrechten, wetenschap, het recht, ondernemerskracht en technologie).

Als voormalig zorgmanager in de gezondheidszorg heb ik dat ook vele malen gezien dat als er sprake was van een lichamelijke en/of geestelijke crisis dat het erop of er onder was. Bepalend voor de ommekeer waren de gepleegde interventies tijdens deze menselijke crisis. Wat echter ook van grote invloed was, waren de conditie en constitutie van de getroffene en de samenloop van de omstandigheden waarin de crisis plaatsvond. Dit brengt mij bij de dialectiek.

Volgens de dialectiek wordt de wereld en de mens gekenmerkt door voortdurende ontwikkeling en verandering. De dialectiek is een begrip in de ontwikkelingspsychologie die het proces beschrijft van de dynamiek van de verandering in de mens en levende systemen. Deze ontwikkeling en verandering heeft als het ware een zelfbewegend karakter. Dit voltrekt zich bij ieder mens en bij levende systemen, omdat er een interne noodzakelijkheid inzit.

Dit werd al beschreven door de Griekse filosoof Herakleitos (576 – 480 v Chr.) en wordt logos genoemd. Hierdoor is de mens in staat de dieperliggende, niet zintuiglijke waarneembare, oorzaken te vinden en de strijd van contrasten alsmede het verband tussen tegengestelden in zichzelf én het systeem te ontdekken.

Deze verandering wordt in beweging gebracht door een botsing van tegenstellingen, die uiteindelijk in elkaar overgaan en zo weer een eenheid vormt. Deze eenheid laat echter een grotere verscheidenheid zien door de ontwikkeling die het heeft doorgemaakt.

Het basisprincipe is dat ontwikkeling van levende systemen in essentie ontstaat uit tegengestelde krachten en conflicten. De tegenstellingen zorgen voor de dynamiek en de drijfkracht tot wezenlijke verandering en transformatie. Het negatieve is dan in feite een positieve.

De theorie van these – antithese, die overgaat in een hogere synthese, is hierbij van toepassing. In de synthese vindt er een hoger bewustzijn (= transcendentie) plaats van tegenstellingen. In deze transcendentie zit nog wel de tegenstelling, anders zou de de ontwikkeling stilvallen. De synthese is dus geen som van elementen, maar een levende structuur, waarin de twee zijden worden wat ze wezenlijk zijn en daarmee een groter bewustzijn omvatten.

Crisis: de kans naar fundamenteel beter

De 7 uitgangspunten om de crisis aan te grijpen als een fundamentele kans!

  1. Een heldere missie en visie met focus op wat je werkelijk wilt bijdragen.
  2. Elk besluit is congruent aan de koers van de missie en visie.
  3. Sta regelmatig stil en reflecteer, dan kom je pas echt verder
  4. Zoek de tegenpartij uit als sparringpartner en communiceer regelmatig met elkaar.
  5. Zie een conflict als een uitdaging. Ga een conflict aan vanuit je bewustzijn en leer van het conflict.
  6. Communiceer transparant en helder met alle betrokkenen.
  7. Ken de valkuilen van je organisatie en jezelf want dan maak je
    niet steeds dezelfde fouten, die de vooruitgang en innovatie van je organisatie blijven belemmeren)

Marjo Klaver